Karşılıksız Yararlanma

MADDE 163- (1) Otomatlar aracılığı ile sunulan ve bedeli ödendiği takdirde yararlanılabilen bir hizmetten ödeme yapmadan yararlanan kişi, iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.

(2) Telefon hatları ile frekanslarından veya elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınlardan sahibinin veya zilyedinin rızası olmadan yararlanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.

Karşılıksız Yararlanma Suçunun Koruduğu Hukuki Değer

Madde metninde karşılıksız yararlanma suçu tanımlanmıştır. Otomatlar aracılı­ğı ile sunulan ve bedeli ödendiği takdirde yararlanılabilen bir hizmetten ödeme yapmadan yararlanmak ve kamu veya özel kuruluşlarca kurulmuş bulunan telli ve telsiz telefon hatları ile sistemlerinden veya elektromanyetik dalgalar yolu ile şifreli veya şifresiz yayın yapan televizyon yayınlarından sahiplerinin veya zilyetlerinin rızası olmadan yararlanılması, karşılıksız yararlanma suçunu oluşturmaktadır. Kar­şılıksız yararlanma suçlarında malvarlığını koruma amaçlanmıştır. Korunan hukuki değer mal varlığıdır.

Karşılıksız Yararlanma Suçunun Maddi Öğesi

Herkes bu suçun faili olabilir.

Otomatlar aracılığı ile bir bedel karşılığı hizmet sunan kişi ya da kişiler ve tele­fon hatları ile frekanslarından veya elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınların sahibi veya bu yayınlardan bir bedel karşılığı yararlanmakta olan zilyedidir.

Karşılıksız Yararlanma Suçunun Konusu

Otomatlar aracılığı bir bedel karşılığı sunulan hizmet ile telefon hatları ve fre­kansları ile elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınlar suçun konusunu oluşturur.

Karşılıksız Yararlanma Suçunun Hareket ve Neticesi

  1. FIKRA

Otomatlar aracılığı ile sunulan ve bedeli Ödendiği takdirde yararlanılabilen bir hizmet­ten Ödeme yapmadan yarar elde edilmesi ile suç tamamlanır. Teşebbüse elverişlidir. Failin, suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaması durumunda teşebbüsten dolayı sorumluluğu söz konusu olur.

Otomatlar aracılığı ile satışa sunulan hizmetlerden, otomatın teknik işleyişini devre dışı bırakan müdahalelerle, bedeli ödenmeksizin yararlanılması durumunda, ortada bir taşınabilir mal bulunmadığı için, hırsızlık suçu oluşmayacaktır. Örneğin, toplu taşım sistemlerinde yolcuların geçişlerini kontrol eden otomatlara müdahale edilmek suretiyle ücret ödenmeksizin yolculuk yapılması durumunda, karşılıksız yararlanma suçunun oluştuğunu kabul etmek gerekir. Söz konusu eylemlerde mal veya hizmetin sahibi tarafından bizzat yararlanana sunulması ya da sağlanması nedeniyle bedelin karşılık olarak ödenmemesi hırsızlık suçunu oluşturmaz,

Burada, bir hilenin varlığından da söz edilemez. Çünkü bu durumda herhangi bir kişi aldatılmamaktadır. Yapılan müdahale ile bir otomatın teknik işleyişinin devre dışı bırakılması durumunda, bir hilenin varlığından söz edilemez. Dolandırıcı­lık suçu açısından hilenin varlığı için muhatabın mutlaka insan olması gerekir.

Karşılıksız Yararlanma Suçu 2.  Fıkra

Maddenin 2. fıkrasında, telefon hatları ile frekanslarından veya elektromanye­tik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınlardan sahibinin veya zilyedinin rızası olmadan yararlanma suç olarak kabul edilmiştir. Bu suç başkasına ya da ka­muya ait telefon şebekesinden bedeli ödenmeksizin ve hukuk dışı yollarla ya da kamu veya özel kuruluşlarca kurulmuş bulunan telli ve telsiz telefon hatları ile sis­temlerinden veya elektromanyetik dalgalar yolu ile şifreli veya şifresiz yayın yapan televizyon yayınlarından sahiplerinin veya zilyetlerinin rızası olmadan yarar sağlanması ile tamamlanır. Bu fıkrada tanımlanan suç da teşebbüse elverişlidir.

Başkasına ya da kamuya ait telefon şebekesinden bedeli ödenmeksizin ve hu­kuk dışı yollarla yararlanılması durumunda, hırsızlık suçu oluşmaz. Çünkü, ortada taşınabilir bir mal yoktur. Başkasına ya da kamuya ait telefon şebekesinden bedeli ödenmeksizin ve hukuk dışı yollarla yararlanılması fiili, karşılıksız yararlanmanın tipik bir örneğini oluşturmaktadır.

TCK’nın 141/2. maddesine göre ekonomik bir değer taşıyan her türlü enerji de, taşınır mal sayılır. Elektrik enerjisi, gazlar, tabiî veya sun’i buharlar hırsızlık suçunun konusunu oluşturabilecektir.

Karşılıksız Yararlanma Suçunun Manevi Öğesi

Suçun işlenmesinde doğrudan kast gerekli ve yeterlidir. Failin bir bedel karşı­lığı yararlanıldığını bildiği hizmet sunan bir otomattan veya telli ve telsiz telefon hatları ile sistemlerinden veya elektromanyetik dalgalar yolu ile şifreli veya şifresiz yayın yapan televizyon yayınlarından sahiplerinin veya zilyetlerinin rızası olmadığı bilinç ve iradesiyle yarar sağlaması ile suç oluşur.

Karşılıksız Yararlanma Suçunda Etkin Pmanlık

TCK’nın 168/1. madde uyarınca karşılıksız yararlanma suçu tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce failin, azmettire­nin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi halinde, verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.

Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm verilmezden önce gösterilmesi halinde, verilecek cezanın yarısına kadarı indirilecektir.

CMK’nın 2. maddesindeki tanıma göre kovuşturma, iddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi ifade eder.

Kısmen geri verme veya tazmin halinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygula­nabilmesi için, ayrıca mağdurun rızası aranır. Mağdurun kısmen geri verme veya tazmine rıza göstermemesi durumunda failin cezasından etkin pişmanlık hükümleri uyarınca indirim yapılması olanağı yoktur.

Karşılıksız Yararlanma Suçunun Yaptırımı

Maddenin 1. fıkrasında öngörülen suçu işleyen fail, iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.

  1. fıkrada ise failin altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile ceza­landırılması öngörülmüştür.

Maddenin uygulanmasında hapis ve adli para cezası seçimlik olarak öngörül­müştür. TCK’nın 50/2. maddesi uyarınca suç tanımında hapis cezası ile adli para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hallerde, hapis cezasına hükmedilmişse; bu ceza artık adli para cezasına çevrilemez. Bu nedenle hakim öncelikle hapis cezasına mı yoksa adli para cezasına mı hükmedeceğine karar verecektir. Hakimin hapsi tercih etmemesi ve adli para cezasına hükmetmeye karar vermesi olanaklıdır.

Karşılıksız Yararlanma Suçunda Kovuşturma Ve Görevli Mahkeme

Suçun kovuşturulması şikayet koşuluna bağlı değildir, soruşturma ve kovuş­turma işlemleri doğrudan C.Savcılığı tarafından yapılır.

Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş. Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 10. maddesi uyarınca yargılamayı yapmakla görevli mahkeme sulh ceza mahkemesidir.

CategoryMakaleler
Write a comment:

You must be logged in to post a comment.

logo-footer

      

WhatsApp chat
Hemen Ara!